Jak zapobiec przegrzewaniu domu na etapie projektowania?
Planowanie budowy domu wymaga wielu przemyślanych decyzji, zwłaszcza na etapie tworzenia projektu. Na budowie prawie wszystko da się jeszcze zmienić – nieodwracalne pozostaje jedno: to, w którą stronę zwrócone są elewacje. Zaplanowanie pomieszczeń w domu względem stron świata wpływa na komfort wnętrz, w tym na temperaturę w strefie dziennej w lipcowe popołudnia. Na etapie projektu takie korekty nie generują kosztów – odbicie lustrzane rzutu czy wysunięcie okapu to zmiany na rysunku. Dlatego warto zapoznać się z kilkoma podstawowymi zasadami, dzięki którym później uniknie się kosztownych poprawek. Zapraszamy do lektury!
Z tego wpisu dowiesz się
Cztery strony świata a temperatura pomieszczeń
Północ
Północna strona jest najzimniejsza ze względu na brak bezpośredniego nasłonecznienia. To najlepsza część na strefę buforową: wiatrołap, garaż, pomieszczenie techniczne, spiżarnię, pralnię, klatkę schodową. Okna warto ograniczyć do minimum, ale nie do zera, ponieważ korytarz bez okna oznacza stale włączone światło.
Wschód
Poranne słońce sięga głęboko w pomieszczenia, lecz powietrze jest wtedy jeszcze chłodne, więc ta strona domu rzadko się przegrzewa. To dobra część domu na sypialnię i kuchnię z jadalnią. Warto pamiętać, że w okresie letnim słońce wschodzi około piątej rano – rolety są tu niezbędne.
Południe
Południe to kierunek najbardziej przewidywalny pod kątem nasłonecznienia, a więc najłatwiejszy do zaplanowania. W czerwcowe południe słońce wznosi się w Polsce na ponad 60 stopni, w grudniowe zaledwie na kilkanaście. Warto zamontować wysunięty okap, który odetnie letnie promienie, ale dopuści niskie zimowe. To najlepsze miejsce dla strefy dziennej i dużych przeszkleń – pamiętaj, aby w projekcie uwzględnić odpowiednie osłony.
Zachód
Zachód jest kierunkiem najbardziej wymagającym, ponieważ nasłonecznienie przypada tu na godziny popołudniowe, gdy budynek jest już nagrzany. Po siedemnastej promienie padają niemal poziomo, więc jedyną ochroną pozostaje osłona zewnętrzna. Sypialnia i salon z dużym przeszkleniem będą tu wymagać rolet, natomiast bez zastrzeżeń wypadają pomieszczenia używane krótko: garderoba, pralnia, łazienka i pokój gościnny. Dobrze sprawdzi się też jadalnia otwarta na taras, który po tej stronie jest nasłoneczniony do późna.
Dlaczego przegrzewanie jest dziś problemem?
Warunki techniczne od 2021 roku wymagają współczynnika przenikania ciepła 0,20 W/(m²·K) dla ścian zewnętrznych i 0,9 dla okien oraz zapotrzebowania na energię pierwotną do 70 kWh/(m²·rok). Ciepło, które raz dostanie się do szczelnego wnętrza, nie ma drogi wyjścia, a metr kwadratowy szyby w pełnym słońcu przepuszcza kilkaset watów. Rekuperacja tego nie rozwiąże, bo wymienia powietrze, a nie chłodzi.
Co realnie chroni przed słońcem?
Osłony zewnętrzne – rolety, żaluzje fasadowe i rolety screen zatrzymują promieniowanie przed szybą, ograniczając nagrzewanie nawet o ponad 80%,
geometria bryły – okap i podcień wpłyną na nagrzewanie pomieszczeń, ale tylko od południa,
dobór szkła – powłoka selektywna ogranicza przenikanie energii również zimą, więc ma sens raczej na trudnych elewacjach niż w całym domu,
masa termiczna i nocne przewietrzanie – murowane ściany stają się buforem na ciepło, jeśli dom da się nocą wychłodzić,
chłodzenie aktywne – radzi sobie z ciepłem, które już weszło do środka.
Najważniejsze porady
Na etapie projektowania domu oraz podczas budowy stanu surowego warto pamiętać o pracach, które później mogą oznaczać rozbieranie warstw i ślady na elewacji. Warto przygotować:
nadproża pod kasety rolet podtynkowych oraz miejsce na prowadnice w warstwie ocieplenia,
wzmocnienia w miejscach kotwienia żaluzji fasadowych i rolet screen, które przenoszą obciążenia od wiatru,
zasilanie i przewód sterujący do każdej osłony, wraz z miejscem na czujnik wiatru i nasłonecznienia,
przewody chłodnicze, zasilanie i odprowadzenie kondensatu klimatyzacji,
decyzję o chłodzeniu pasywnym pompą ciepła, bo wpływa ona na dobór urządzenia i zabezpieczenie przed wykraplaniem wilgoci na posadzce,
fundamenty punktowe i wyprowadzone zasilanie pod pergolę lub zadaszenie tarasu, nawet jeśli powstaną za kilka lat.
Północ pełni funkcję bufora i mieści pomieszczenia obsługowe, wschód dobrze służy sypialniom i kuchni, południe jest naturalnym miejscem strefy dziennej pod osłoną okapu, a zachód wymaga najwięcej uwagi, bo słońce dochodzi tam w najgorszym momencie dnia. W szczelnym, dobrze ocieplonym budynku ochrona przed przegrzewaniem zaczyna się od osłon zewnętrznych i geometrii dachu, a aktywne chłodzenie jest dopiero ostatnim krokiem. Wszystko to trzeba przewidzieć razem z nadprożami, zasilaniem i instalacjami. Najlepszy moment na tę rozmowę jest wtedy, gdy dom istnieje jeszcze tylko na rysunku. Zajmujemy się projektowaniem oraz budową nowoczesnych domów w Poznaniu i okolicach – jeśli zależy Ci na przemyślanej koncepcji architektonicznej, skontaktuj się z nami i umów bezpłatną konsultację – przeanalizujemy działkę, jej ustawienie wraz z warunkami zabudowy, a następnie zaproponujemy układ domu wygodny w każdym miesiącu roku.